Van afnemende motivatie naar vernieuwend onderwijs 
Were Di is een brede scholengemeenschap met onderwijs van vmbo tot en met gymnasium. De afgelopen jaren zag de school de motivatie onder havoleerlingen teruglopen. Er waren meer doubleurs, meer leerlingen maakten de overstap naar het mbo en de betrokkenheid nam af. “Het onderwijs dat we boden sloot niet goed meer aan bij wat de havist nodig heeft,” vertelt het havoteam. “We misten contextrijke opdrachten en variatie. Toen Havo-Pgp landelijk werd ontwikkeld, zagen we direct kansen.” Die keuze sluit naadloos aan bij de onderwijsvisie van de school, waarin ruimte voor vaardigheden, eigenaarschap en verbinding met de buitenwereld centraal staat. 

Samen bouwen aan een nieuw curriculum 
De invoering van het praktijkvak op de havo begon met een werkgroep van docenten uit verschillende vakgebieden. Zij kregen de tijd en ruimte om het programma zorgvuldig op te bouwen. “Een jaar lang werkten we wekelijks samen aan het curriculum. Dat heeft echt het verschil gemaakt.” Het huidige team bestaat uit zes docenten met uiteenlopende expertises, van talen tot bètavakken. Zij ontwikkelen projecten in duo’s en begeleiden leerlingen op een coachende manier. In de onderbouw krijgen leerlingen nog duidelijke structuur en begeleiding in het ontwerpproces. Naarmate ze verder komen, krijgen ze steeds meer regie over hun leerproces. 

Leren van echte opdrachten 
Een belangrijk kenmerk van Havo-P bij Were Di is de samenwerking met externe opdrachtgevers. Denk aan de gemeente, verschillende bedrijven en maatschappelijke organisaties. Dat leidt tot betekenisvolle projecten, zoals: het ontwerpen van kunst voor blinden en slechtzienden, in samenwerking met het MuZIEum, het organiseren van activiteiten die mensen met verschillende culturele achtergronden met elkaar verbinden in samenwerking met wijknetwerkers, het ontwikkelen van duurzame oplossingen voor hergebruik van materialen in samenwerking met de kringloopwinkel, het ontwerpen van gezonde maaltijden voor een voedingsbedrijf. 

"Leerlingen zien dat hun werk ertoe doet. Dat motiveert enorm.” 

Groei in vaardigheden én zelfvertrouwen 
De werkwijze van Havo-P is voor sommige leerlingen wennen. Vooral leerlingen die behoefte hebben aan structuur of het lastig vinden om samen te werken, moeten hun weg vinden. Toch zijn de opbrengsten duidelijk zichtbaar. Leerlingen ontwikkelen vaardigheden zoals samenwerken, communiceren, creatief en kritisch denken en reflecteren. En misschien nog wel belangrijker: ze leren zichzelf beter kennen. Een mooi voorbeeld: tijdens een reflectiegesprek bleek een stille leerling door haar groepsgenoten unaniem als leider te worden gezien. Tot haar eigen verrassing. In volgende projecten pakte zij die rol steeds vaker. Leerlingen groeien zichtbaar in zelfvertrouwen en plezier in leren. 

Meerwaarde voor de hele school 
Havo-P heeft niet alleen impact op leerlingen, maar ook op docenten en de school als geheel. De school ziet toekomst in havo-P en stimuleert het opzetten van duurzame samenwerkingen met het bedrijfsleven, het vervolgonderwijs en het professionaliseren van docenten op de school. In deze ontwikkelingen worden steeds vaker schoolbrede samenwerkingen opgezet door collega’s met bepaalde expertise in de school bij projecten te betrekken.  Daarnaast vergroot praktijkonderwijs op de havo de aantrekkingskracht van de school. Basisscholen zien het programma als een waardevolle aanvulling voor leerlingen die praktisch willen leren, maar wel havo-capaciteiten hebben. 

Leren door te doen 
De ontwikkeling van Havo-P is een continu proces. Het vinden van passende opdrachtgevers en het tijdig uitwerken van projecten blijft soms een uitdaging.